تبلیغات
(شاه مردان علی) - روزه از نظر امام علی (ع)
(شاه مردان علی)

روزه از نظر امام علی (ع)



امام علی (ع) اسوه زهد و پارسایی است و هرچه در وصف آن بزرگوار گفته شود قطره ای از دریای بیكران وجود ایشان را نمی توان بازگو نمود. در روایات بسیاری آمده است كه آن حضرت در طول سال، روزهای بسیاری را روزه می گرفتند و شبها دل به معبود سپرده و عاشقانه با او راز و نیاز می كردند.

حضرت در خطبه 110 نهج البلاغه پس از برشمردن آثار ایمان به خداوند یكتا، به برخی تكالیف مسلمانان اشاره می كند. ایشان برپا داشتن نماز را آیین امت اسلامی، پرداختن زكات را تكلیف واجب الهی، حج را نابودكننده فقر و شستشو دهنده گناهان برمی شمارند و از روزه ماه رمضان به عنوان سپری در برابر عذاب الهی یاد می كنند و می فرمایند: صوم شهر رمضان فانه جنه من العقاب؛ همانا روزه ماه رمضان سپری است در برابر عذاب الهی (خطبه 110 شرح محمد دشتی) درهای رحمت الهی در ماه مبارك رمضان گشوده است بنابراین انسان دانا در این ماه با انجام اعمالی كه موحب رضایت الهی می شود، می تواند ضمن انس گرفتن با معبود روح و جان خود را به زیور ایمان آراسته نموده و نظر لطف حضرت حق را برای خود به ارمغان آورد.

بدیهی است مراد حضرت از روزه ای كه سپری در برابر عذاب الهی است صرفاً امساك از خوردن وآشامیدن نیست، بلكــه روزه ای است كــه طراوت و شادابی روح را به همراه دارد و موجب ارتباط قلبی و همیشگی روزه دار با خدای یكتاست نكته ای كه در احادیث بعدی منقول از حضرت در ادامه می آید. در خطبه قاصعه كه یكی از خطبه های طولانی حضرت است، ایشان در كنار نكوهش ارزشهای جاهلی، به زیباترین بیان فلسفه احكام نورانی اسلام را تبیین می نمایند. پرهیز از در افتادن در دام شیطان، خودداری از كبر و غرور و خودپسندی، برپاداشتن اعمال عبادی از جمله حج، نماز و روزه توصیه های فردی و اجتماعی فراوانی را برای مخاطبان مطرح می نمایند.

ایشان می فرمایند: خداوند بندگانش را با نماز، زكات و تلاش در روزه داری حفظ كرده است تا اعضا و جوارحشان آرام و دیدگانشان خاشع و جان و روانشان فروتن و دلهایشان متواضع باشد. در ادامه همین خطبه آمده است: و روزه گرفتن و چسبیدن شكم به پشت عامل فروتنی است. (خطبه قاصعه) در یكی از حكمتهای نهج البلاغه حضرت برای هرچیزی زكاتی را بر می شمارند و زكات تن را روزه می دانند. (حكمت 136) روزه آثار جسمانی فراوانی برای روزه دار به همــراه دارد و حضرت بــه زیبایی به دو اثر وضعی روزه در روزه دار اشاره می فرمایند یكی آنكه روزه موجب فروتنی شخص می شود زیرا فرد روزه دار با سختی كشیدن جسم حالات و سكنات اشخاص نیازمند را درك می كند و با پرهیز از كبر و غرور در مقابل آنان ملاطفت و خضوع را در پیش می گیرد و نكته دیگر آنكه حضرت با بهره گیری از ارزشها و احكام نورانی اسلام استراحت دادن به اعضا و جوارح را زكاتی برای جسم می دانند.

 امری كه امروزه برای سلامت جسم به اثبات رسیده و بسیاری از پزشكان بیماران خود را به روزه درمانی سفارش می كنند. در تعبیری دیگر از حضرت در خصوص روزه آمده است: خداوند روزه را واجب كرد تا اخلاص آفریدگان آزموده گردد. (غررالحكم و دررالكلم فارسی، ج 1، ص 799، حسین شیخ الاسلامی) در این حدیث یكی از معیارها و سنجش میزان اخلاص بندگان خدا روزه معرفی شده است و هركس بتواند روزه دار واقعی باشد، او پیروز میدان است و به خدا نزدیكتر.

 روح روزه زمانی در روزه دار تبلور می یابد كه شخص تمام اعضا و جوارح خود را روزه دار بداند و با پرهیز از گناه و معصیت و حتی اندیشه گناه كردن درجه و مرتبت خود را به خدا نزدیك نماید.
در حدیثی دیگر از حضرت امیر (ع) می خوانیم؛ روزه دل از {برای} اندیشه در {ترك} گناهان، بهتر از روزه شكم است از غذا خوردن و آشامیدن.
در این حدیث شریف نیز به دو نوع روزه اشاره شده: 1 روزه جان. 2 روزه جسم.
روزه جسم مرحله نازله روزه است و گستره آن محدود به زمان خاص می باشد. روزه جسم و شكم آسان است و هر كس با اراده اندك می تواند از عهده آن برآید.

در حدیثی دیگر، امیرالمؤمنین(ع) می فرمایند: روزه جان، خودداری كردن حواس پنجگانه ازسایر گناهان و خلوت و آسوده ماندن دل از تمام اسباب پلیدی است. در این حدیث نیز به روزه جان اهمیت بیشتری داده شده و آن را موجب پاكی و طهارت از همه گناهان دانسته اند. شاید تعبیر به سایر گناهان نیزاز این جهت باشدكه برخی گناهان مربوط به غیرحواس است و امكان دارد مراد جمیع گناهان باشد.

 در روایتی دیگراز امام (ع) حضرت با اشاره به روزه نفس می فرمایند: روزه نفس و امساك آن از لذتهای دنیا سودمندترین روزه ها است.
حضرت در حدیثی دیگر به روزه داری های بی حاصل اشاره می فرماید و می گوید: بسا روزه داری كه بهره ای جز گرسنگی و تشنگی از روزه داری خود ندارد. با بررسی این احادیث نیكوست حال كه سر تسلیم به معبود سپرده و دستور وی را در پاسداشت ماه رمضان و انجام فریضه مهم روزه عملی می سازیم توجه به بعد روحانی روزه را جدی تر بگیریم و از روزه رمضان هم سپری در برابر عذاب الهی بسازیم و هم با ارتباط عاشقانه با حضرت باری تعالی رضایت همیشگی اورا فراهم آوریم و نه تنها از عذاب و عقوبت او دوری كنیم، بلكه خود را در ماه رمضان و در طول سال ملزم به انجام اعمالی بدانیم كه گام نهادن در جهت رضای الهی باشد.


منبع : فرهنگسرای امام علی

 




طبقه بندی: سخنان پند آموز حضرت علی (ع)،
برچسب ها: روزه از نظر امام علی، روزه، شاه مردان علی، احمد شفازاده،

تاریخ : جمعه 4 مرداد 1392 | 00:58 | نویسنده : رضا فلاح | نظرات

  • اخبار
  • راکت
  • کارت شارژ همراه اول